Ngáy hay ngưng thở khi ngủ?

Điều gì xảy ra khi bị ngưng thở khi ngủ

Trong ngáy đơn thuần, đường thở hẹp lại và rung, nhưng không khí vẫn lưu thông. Trong ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, nó hẹp đến mức xẹp xuống: hơi thở chậm lại (giảm thở) hoặc ngừng (ngưng thở) từ mười giây trở lên, nồng độ oxy giảm, và não đánh thức bạn trong chốc lát để mở lại đường thở. Bạn thường không nhớ những lần thức giấc này, nhưng chúng có thể xảy ra hàng chục lần mỗi giờ.

Ngưng thở

Hơi thở ngừng từ 10 giây trở lên trong lúc ngủ.

Giảm thở

Hơi thở giảm một phần từ 10 giây trở lên, kèm giảm oxy hoặc thức giấc.

AHI

Chỉ số ngưng thở-giảm thở: số lần ngưng thở và giảm thở mỗi giờ ngủ. 5 đến 14 là nhẹ, 15 đến 29 là vừa, và từ 30 trở lên là nặng.

Đo giấc ngủ

Xét nghiệm ghi lại hơi thở, oxy và giấc ngủ suốt đêm. Đa ký giấc ngủ được thực hiện tại phòng thí nghiệm giấc ngủ; xét nghiệm ngưng thở khi ngủ tại nhà dùng một thiết bị nhỏ hơn trên chính giường của bạn.

Những dấu hiệu cần để ý

	Ngáy đơn thuần	Có thể là ngưng thở khi ngủ
Hơi thở	Ngáy đều đều	Ngáy ngừng lại, rồi thở hổn hển, khịt mũi hoặc sặc
Ban ngày	Bạn thấy bình thường	Rất buồn ngủ, vô tình gật gù, khó tập trung
Buổi sáng	Có thể khô miệng	Thường đau đầu hoặc cảm giác chưa tỉnh táo
Sức khỏe	Không có vấn đề liên quan	Thường cao huyết áp; thường thừa cân quanh cổ

Trong Nghiên cứu Sức khỏe Tim mạch Giấc ngủ (Sleep Heart Health Study) với 5.615 người trưởng thành, những người cho biết hay ngáy, ngáy to và thường xuyên ngừng thở có khả năng bị ngưng thở khi ngủ mức vừa trở lên cao gấp 3 đến 4 lần. Là nam giới, lớn tuổi hơn, nặng cân hơn và cổ to hơn cũng có ý nghĩa, dù ít hơn ³. Độ to cũng quan trọng: ở hơn 1.100 người được kiểm tra tại phòng thí nghiệm giấc ngủ, ngáy càng to thì rối loạn hô hấp càng nhiều ⁵.

Ngưng thở khi ngủ phổ biến đến mức nào?

Phổ biến hơn hầu hết mọi người nghĩ. Trong một nghiên cứu ở Wisconsin trên người lao động trung niên, 24% nam và 9% nữ có ít nhất rối loạn hô hấp khi ngủ mức nhẹ, và 4% nam và 2% nữ có đầy đủ hội chứng kèm buồn ngủ ban ngày ⁶. Các ước tính sau này cho Hoa Kỳ cho thấy rối loạn hô hấp khi ngủ mức vừa đến nặng ở 10% nam giới 30 đến 49 tuổi, 17% nam giới 50 đến 70 tuổi, 3% phụ nữ 30 đến 49 tuổi và 9% phụ nữ 50 đến 70 tuổi ⁷. Trên toàn thế giới, một phân tích ước tính gần một tỷ người trưởng thành từ 30 đến 69 tuổi bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ít nhất ở mức nhẹ ⁸.

Phần lớn trong số họ không biết. Trong một nghiên cứu gần 5.000 người trưởng thành, các nhà nghiên cứu ước tính 93% phụ nữ và 82% nam giới bị ngưng thở khi ngủ mức vừa đến nặng chưa từng được chẩn đoán ⁴.

Cách chẩn đoán

Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ khuyến nghị chẩn đoán ngưng thở khi ngủ bằng đa ký giấc ngủ hoặc xét nghiệm ngưng thở khi ngủ tại nhà, chứ không chỉ dựa vào bảng câu hỏi hay công cụ dự đoán ¹. Bác sĩ thường sẽ hỏi về tiếng ngáy, mức độ buồn ngủ và sức khỏe của bạn, rồi sắp xếp một lần đo giấc ngủ. Lời mô tả của bạn đời, hoặc vài đoạn ghi tiếng ngáy của bạn, có thể giúp giải thích điều xảy ra vào ban đêm.

Nếu phát hiện ngưng thở khi ngủ, có những phương pháp điều trị tốt: máy CPAP cho nhiều người, khí cụ đeo trong miệng cho các trường hợp nhẹ đến vừa, và đôi khi là phẫu thuật. Xem điều trị y khoa.

Nguồn

1. Kapur VK, Auckley DH, Chowdhuri S, et al. Clinical practice guideline for diagnostic testing for adult obstructive sleep apnea: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. J Clin Sleep Med. 2017;13(3):479-504. doi.org/10.5664/jcsm.6506
2. Ohayon MM, Guilleminault C, Priest RG, Caulet M. Snoring and breathing pauses during sleep: telephone interview survey of a United Kingdom population sample. BMJ. 1997;314(7084):860-863. doi.org/10.1136/bmj.314.7084.860
3. Young T, Shahar E, Nieto FJ, et al. Predictors of sleep-disordered breathing in community-dwelling adults: the Sleep Heart Health Study. Arch Intern Med. 2002;162(8):893-900. doi.org/10.1001/archinte.162.8.893
4. Young T, Evans L, Finn L, Palta M. Estimation of the clinically diagnosed proportion of sleep apnea syndrome in middle-aged men and women. Sleep. 1997;20(9):705-706. doi.org/10.1093/sleep/20.9.705
5. Wilson K, Stoohs RA, Mulrooney TF, et al. The snoring spectrum: acoustic assessment of snoring sound intensity in 1,139 individuals undergoing polysomnography. Chest. 1999;115(3):762-770. doi.org/10.1378/chest.115.3.762
6. Young T, Palta M, Dempsey J, Skatrud J, Weber S, Badr S. The occurrence of sleep-disordered breathing among middle-aged adults. N Engl J Med. 1993;328(17):1230-1235. doi.org/10.1056/NEJM199304293281704
7. Peppard PE, Young T, Barnet JH, et al. Increased prevalence of sleep-disordered breathing in adults. Am J Epidemiol. 2013;177(9):1006-1014. doi.org/10.1093/aje/kws342
8. Benjafield AV, Ayas NT, Eastwood PR, et al. Estimation of the global prevalence and burden of obstructive sleep apnoea: a literature-based analysis. Lancet Respir Med. 2019;7(8):687-698. doi.org/10.1016/S2213-2600(19)30198-5
9. Marin JM, Carrizo SJ, Vicente E, Agusti AG. Long-term cardiovascular outcomes in men with obstructive sleep apnoea-hypopnoea with or without treatment with continuous positive airway pressure: an observational study. Lancet. 2005;365(9464):1046-1053. doi.org/10.1016/S0140-6736(05)71141-7